Jakup Cunaku | Qytetar

07.11.2026 21:26:40

Kodi Civil është akti kryesor juridik që rregullon marrëdhëniet shoqërore, pasurore dhe personale ndërmjet qytetarëve, bizneseve dhe subjekteve të tjera private. Megjithatë, shqetësimi i madh qëndron në faktin se brenda tij janë përfshirë nene të cilat bien ndesh me realitetin faktik të shoqërisë sonë, duke cenuar themelet e saj, siç është familja, e duke prishur ekuilibrin dhe rolin primar të këtij institucioni bazë.

Për këto arsye, nuk mund të jem dakord që Kodi Civil me këtë përmbajtje të miratohet në Kuvendin e Kosovës. Ky qëndrim mbështetet në argumentet e mëposhtme:

1. Aspekti Biologjik, Antropologjik dhe Demografik

• Përkufizimi biologjik dhe prokreacioni: Që nga zanafilla, njeriu njihet në dy gjini: mashkull dhe femër. Përgjatë historisë nuk është njohur ndonjë alternativë tjetër, gjë që konfirmohet qartë edhe nga tekstet fetare dhe ato historiko-sociale. Martesa është një institucion universal i pranishëm në të gjitha kulturat njerëzore si bashkim natyror mes një burri dhe një gruaje. Ajo lindi si nevojë biologjike dhe shoqërore për të mbrojtur, rregulluar dhe nxitur riprodhimin natyror (prokreacionin), si bazë e vazhdimësisë së shoqërisë. Ndryshimi i këtij përkufizimi tjetërson kuptimin historik e kulturor të familjes në ndërgjegjen kolektive.

• Respektimi i të Drejtave të Njeriut: Shumë nga ata që trumbetojnë mbrojtjen e të drejtave të njeriut, në veçanti për grupe të caktuara të pakicës, përfundojnë duke cenuar të drejtën themelore të fëmijës për të pasur të dy prindërit: babanë dhe nënën. Në këtë mënyrë, fëmija privohet nga kjo e drejtë natyrore. Ekspertë të zhvillimit të fëmijës dhe hulumtime antropologjike argumentojnë se fëmijët përfitojnë në mënyrë unike nga prania e të dy gjinive brenda strukturës familjare, pasi secila gjini ofron modele psikologjike dhe sociale plotësuese.

• Sfidat demografike: Në një kohë kur shumë vende të zhvilluara perëndimore po përballen me rënie të lindshmërisë, politika familjare e shtetit duhet t'i japë përparësi dhe të mbrojë modelin tradicional të familjes, si të vetmin me potencial natyror lindjeje. Kjo duhet të jetë prioritet kombëtar, veçanërisht për Kosovën, ku që nga vitet '90 lëvizjet demografike tregojnë një tkurrje të vazhdueshme të popullsisë.

2. Aspekti Demokratik, Kulturor dhe Religjioz

• Kohezioni social dhe përvoja ndërkombëtare: Rruga jonë synon integrimin në mesin e vendeve demokratike, por kjo kërkon ruajtjen e ndjeshmërisë së të gjithë qytetarëve, e posaçërisht të shumicës. Përvoja e vendeve si Franca (gjatë debateve për Mariage pour tous) apo e vendeve të Evropës Lindore tregon se ndryshimet e shpejta ligjore pa një konsensus të gjerë shoqëror thellojnë ndarjet kulturore, rrisin polarizimin dhe minojnë kohezionin social. Miratimi i këtyre neneve në rrethanat aktuale vetëm sa do t'i shërbente ndasive të skajshme. Vlen të theksohet se 9 vende anëtare të BE-së (Italia, Hungaria, Sllovakia, Rumania, Qiproja, Lituania, Letonia, Polonia dhe Greqia) ende nuk e lejojnë martesën e së njëjtës gjini në legjislacionin e tyre civil.

• Liria e shprehjes dhe e ndërgjegjes: Miratimi i martesave të së njëjtës gjini rrezikon të ngushtojë lirinë e shprehjes dhe të ndërgjegjes për individët, arsimtarët, bizneset apo profesionistët që, për arsye morale ose fetare, refuzojnë t'i mbështesin ato, duke i ekspozuar ndaj sanksioneve profesionale apo sociale. Kjo krijon një situatë ku shumica privohet nga të drejtat e saj për shkak të vendimeve që favorizojnë një grup të vogël.

• Mbrojtja e besimit dhe autonomisë fetare: Për komunitetet fetare në Kosovë (myslimane dhe të krishtera), martesa është një institucion i shenjtë i ligjësuar nga Zoti ekskluzivisht mes një burri dhe një gruaje. Ndërhyrja e shtetit në ripërkufizimin e një koncepti me rrënjë teologjike shihet si cenim i parimeve të besimit. Edhe pse shteti ndan ligjin civil nga ai fetar, ekziston shqetësimi real se presionet ligjore dhe politike mund t'i detyrojnë gradualisht institucionet fetare të pranojnë ceremoni që bien ndesh me mësimet e tyre, duke cenuar autonominë shpirtërore.

• Parimi i shumicës dhe sovraniteti popullor: Në shtete me traditë të konsoliduar demokratike (si Zvicra apo Italia), çështje të tilla madhore u janë nënshtruar votimit popullor. Ndryshimet e thella në strukturën shoqërore duhet të përcaktohen nga vullneti i drejtpërdrejtë i qytetarëve përmes referendumit, dhe jo vetëm nga vendimet e gjykatave apo shumicave të përkohshme parlamentare. Ky vendim mbart një përgjegjësi të madhe morale e shoqërore për secilin deputet, shumica e të cilëve u përkasin besimeve që e ruajnë këtë traditë, duke e bërë këtë hap një barrë me pasoja afatgjate.

Nisur nga këto argumente, i bëj thirrje Qeverisë së Kosovës që ta rishikojë këtë hap dhe të marrë vendime që mbrojnë interesin e shumicës së qytetarëve, duke garantuar një Kod Civil që i shërben mirëqenies dhe stabilitetit të shoqërisë sonë.

Përmbyllja ime është që Qeveria ta tërheqë në tërësi Nenin 1138, i cili parasheh bashkësi civile ndërmjet personave të të njëjtit seks dhe ngre çështje të rëndësishme lidhur me pasojat juridike në familje, birësim dhe trashëgimi. Gjithashtu, kërkojmë që dispozitat për birësimin dhe përgjegjësinë prindërore të garantojnë mbrojtjen e interesit të fëmijës, identitetit të tij familjar e fetar, si dhe të drejtën e prindërve për edukim moral e fetar. Kërkoj po ashtu respektimin e autonomisë së bashkësive fetare, të garantuar me nenin 39 të Kushtetutës së Kosovës.

Personi kontaktues

Jakup Cunaku | jcunaku@gmail.com

Bardh Bryma | Qytetar

06.11.2026 16:59:14

KUNDËRSHTIM NDAJ PROJEKT-KODIT CIVIL TË KOSOVËS

Ne shprehim kundërshtimin tonë ndaj Projekt-Kodit Civil në formën aktuale, për shkak të disa dispozitave që bien ndesh me bindjet tona morale, fetare dhe konceptin tradicional të familjes.

Familja, e ndërtuar mbi martesën ndërmjet burrit dhe gruas, është një institucion themelor i shoqërisë dhe nuk duhet të trajtohet thjesht si një kategori juridike që mund të ndryshohet pa një debat të gjerë publik.

Veçanërisht kundërshtojmë nenin 1138, i cili parasheh bashkësi civile ndërmjet personave të të njëjtit seks dhe ngre çështje të rëndësishme lidhur me pasojat juridike në familje, birësim dhe trashëgimi.

Gjithashtu, kërkojmë që dispozitat për birësimin dhe përgjegjësinë prindërore të garantojnë mbrojtjen e interesit të fëmijës, identitetit të tij familjar e fetar dhe të drejtën e prindërve për edukim moral e fetar.

Kërkojmë respektimin e autonomisë së bashkësive fetare, të garantuar me nenin 39 të Kushtetutës së Kosovës, si dhe mbrojtjen e së drejtës së qytetarëve për t'i jetuar bindjet e tyre fetare pa detyrim për të vepruar kundër tyre.

Ne respektojmë dinjitetin dhe të drejtat e çdo individi, por kjo nuk na detyron të pajtohemi me çdo ndryshim ligjor që bie ndesh me bindjet tona.

Për këtë arsye, kërkojmë rishikimin e dispozitave të kontestuara dhe kundërshtojmë miratimin e Projekt-Kodit Civil në formën aktuale.

Modernizimi i ligjeve nuk duhet të bëhet duke anashkaluar vlerat morale, fetare dhe familjare të shoqërisë sonë.

Familja është themeli i shoqërisë dhe mbrojtja e saj është përgjegjësi e përbashkët.

Personi kontaktues

Bardh Bryma | bardh.b@hotmail.com

Bedri Bahtiri | Qytetar

06.11.2026 01:14:53

DISA KOMENTE DHE VËREJTJE PËR PROJEKTKODIN CIVIL TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS

I. VËREJTJE TË PËRGJITHSHME

Miratimi i Kodit Civil të Republikës së Kosovës paraqet një mundësi të rëndësishme për reformimin dhe sistematizimin e së drejtës private. Megjithatë, konsideroj se kodifikimi nuk duhet të kufizohet në përfshirjen e dispozitave ekzistuese në një akt të vetëm, por duhet të shfrytëzohet edhe për mënjanimin e kundërthënieve normative, përmirësimin e institucioneve juridike dhe përshtatjen e legjislacionit me zhvillimet bashkëkohore.

Në fushën e së drejtës familjare dhe trashëgimore, disa çështje kërkojnë vëmendje të veçantë, për shkak të rëndësisë së tyre për marrëdhëniet pasurore të qytetarëve dhe problemeve që mund të shkaktojnë gjatë zbatimit praktik.

Vërejtjet në vijim përqendrohen kryesisht në çështjet materialo-juridike, me qëllim që Kodi Civil të ofrojë një rregullim të qartë, koherent dhe të qëndrueshëm të të drejtave dhe detyrimeve civile.

Personi kontaktues

Bedri Bahtiri | bedri.bahtiri@uni-pr.edu

Kushtrim | Qytetar

05.11.2026 23:15:36

Kundërshtim ndaj ndryshimeve të propozuara në Kodin Civil të Kosovës

Si qytetar i Republikës së Kosovës, shpreh kundërshtimin tim ndaj dispozitave që parashohin njohjen e bashkësive civile ndërmjet personave të së njëjtës gjini.

Besoj se martesa duhet të mbetet bashkim ndërmjet burrit dhe gruas, ndërsa roli i nënës dhe babait është shumë i rëndësishëm në jetën dhe edukimin e fëmijëve.

Gjithashtu, kundërshtoj zëvendësimin e emërtimeve “nënë” dhe “baba” me “Prindi 1” dhe “Prindi 2”, nëse një ndryshim i tillë propozohet.

Kërkoj rishqyrtimin e nenit 1138, ruajtjen e vlerave tradicionale familjare dhe mbrojtjen e interesit më të mirë të fëmijëve, duke respektuar të drejtat e të gjithë qytetarëve.

Personi kontaktues

Kushtrim | kvshtriw@gmail.com

Imran isufi | Qytetar

05.11.2026 09:49:35

KUNDËRSHTIM DHE VËREJTJE NDAJ DRAFT-KODIT CIVIL TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS

Pas shqyrtimit të Draft-Kodit Civil të Republikës së Kosovës, shpreh shqetësimin dhe kundërshtimin tim lidhur me disa dispozita që prekin drejtpërdrejt institucionin e familjes, martesën, prindërimin dhe të drejtat e fëmijëve.

Vlerësoj se familja përbën një nga themelet më të rëndësishme të shoqërisë dhe si e tillë duhet të gëzojë mbrojtje të veçantë juridike dhe institucionale. Për këtë arsye, çdo ndryshim legjislativ që ndikon në përkufizimin, funksionimin dhe strukturën e familjes duhet të trajtohet me kujdes të veçantë, duke marrë parasysh vlerat shoqërore, traditën, kulturën dhe interesin e përgjithshëm të qytetarëve.

1. Mbrojtja e institucionit të familjes dhe martesës

Kërkoj që Kodi Civil të ruajë një përkufizim të qartë juridik të familjes dhe institucionit të martesës, duke garantuar mbrojtjen e tyre dhe duke shmangur paqartësitë ligjore që mund të krijojnë interpretime të ndryshme në të ardhmen.

2. Interesi më i mirë i fëmijës

Çdo dispozitë që lidhet me familjen dhe prindërimin duhet të ketë si parim udhëheqës interesin më të mirë të fëmijës. Zhvillimi emocional, psikologjik, social dhe edukativ i fëmijëve duhet të jetë në qendër të çdo vendimmarrjeje ligjore.

3. Përgjegjësia prindërore dhe roli i familjes

Vlerësoj se duhet të ruhet qartësia juridike lidhur me përgjegjësitë e prindërve në edukimin, rritjen dhe zhvillimin e fëmijëve. Prindërimi nuk duhet të trajtohet vetëm si çështje administrative apo juridike, por si përgjegjësi thelbësore familjare dhe shoqërore.

4. Rishikimi i dispozitave të kontestuara

Kërkoj shqyrtimin e kujdesshëm të nenit 1138 dhe dispozitave të tjera që lidhen me format e bashkësive civile, duke kërkuar qartësi të plotë juridike dhe harmonizim me legjislacionin në fuqi, Kushtetutën dhe parimet e mbrojtjes së familjes.

Theksoj se respektimi i dinjitetit dhe të drejtave themelore të çdo individi duhet të jetë i garantuar, ndërsa ndryshimet në legjislacionin familjar duhet të mbështeten në debat të gjerë publik dhe argumentim të mirëfilltë juridik e shoqëror.

Personi kontaktues

Imran isufi | imranisufi@gmail.com

Sufjan Hyseni | Qytetar

05.11.2026 08:27:50

Familja është baza e shoqërisë dhe duhet të ruajmë vlerat dhe kuptimin e saj. Për mendimin tim, martesa duhet të mbetet bashkim ndërmjet burrit dhe gruas, pasi kështu është kuptuar dhe ruajtur tradicionalisht në shoqërinë tonë.

Përveç aspektit traditë me cilin jemi rritur, ky koncept i martesës rrënjët e veta i ka në mësimet dhe normat tona fetare. Të gjitha besimet tradicionale në vendin tonë e konceptojnë martesën si një bekim hyjnor midis një burri dhe një gruaje, me qëllim krijimin e familjes, mbrojtjen e moralit dhe vazhdimësinë e brezave.

Besoj se ndryshimet në këtë drejtim duhet të trajtohen me kujdes dhe të merren parasysh vlerat, traditat, besimi dhe mendimi i shumicës së qytetarëve. Prandaj, nuk pajtohem me lejimin e bashkësive civile ndërmjet personave të së njëjtës gjini dhe kërkoj që dispozitat përkatëse në nenin 1138 të Kodit Civil të hiqen.

Personi kontaktues

Sufjan Hyseni | sufjanhyseni999@gmail.com

Muhidin Xhezairi | Qytetar

04.11.2026 22:56:12

Pas shqyrtimit të Draft-Kodit Civil të Republikës së Kosovës, shpreh kundërshtimin tim ndaj disa zgjidhjeve dhe çështjeve të ndjeshme që prekin drejtpërdrejt konceptin e familjes, martesës, prindërimit dhe të drejtave të fëmijës.

Vlerësoj se Kodi Civil duhet të mbështetet në parimet e qartësisë juridike, mbrojtjes së familjes, interesit më të mirë të fëmijës dhe respektimit të realitetit shoqëror e kulturor të Kosovës. Çështjet që kanë pasoja afatgjata për strukturën familjare dhe identitetin e fëmijëve nuk duhet të trajtohen vetëm si çështje teknike juridike, por kërkojnë debat të gjerë, transparent dhe gjithëpërfshirës me qytetarët, ekspertët e së drejtës, profesionistët e shëndetësisë, psikologët dhe organizatat përkatëse.

Kundërshtimi im nuk ka të bëjë me cenimin e dinjitetit apo të drejtave themelore të asnjë individi. Ai ka të bëjë me kundërshtimin e zgjidhjeve ligjore që, sipas vlerësimit tim, mund të ndryshojnë në mënyrë thelbësore kuptimin dhe funksionin e familjes, të krijojnë paqartësi në marrëdhëniet prind-fëmijë dhe të vendosin në rrezik të drejtën e fëmijës për identitet, prejardhje dhe mirëqenie.

Kërkoj që komentet dhe vërejtjet e qytetarëve të trajtohen me seriozitet dhe që dispozitat me ndikim të madh shoqëror të mos miratohen pa një arsyetim të plotë juridik, etik dhe shoqëror.

Personi kontaktues

Muhidin Xhezairi | muhidin.xhezairi@gmail.com

Jetmir Sherifi | Qytetar

04.11.2026 22:53:12

REAGIM QYTETAR

Si qytetar i Republikës së Kosovës, shpreh kundërshtimin tim ndaj dispozitave që parashohin njohjen e bashkësive civile ndërmjet personave të së njëjtës gjini.

Besoj se martesa duhet të mbetet bashkim ndërmjet burrit dhe gruas, ndërsa familja, roli i nënës dhe babait në edukimin dhe rritjen e fëmijëve, përbëjnë vlera që duhet të ruhen dhe të respektohen.

Gjithashtu, kundërshtoj zëvendësimin e emërtimeve tradicionale “Nënë” dhe “Baba” me termat “Prindi 1” dhe “Prindi 2”.

Kërkoj rishqyrtimin e nenit 1138, mbrojtjen e vlerave familjare dhe garantimin e interesit më të mirë të fëmijëve.

Vlerat familjare, tradita dhe identiteti ynë shoqëror meritojnë të ruhen. Çdo ndryshim i rëndësishëm ligjor duhet të bëhet duke dëgjuar edhe zërin e qytetarëve!

Personi kontaktues

Jetmir Sherifi | jetmir.sh.sherifi@gmail.com

Ilir Gjikolli | Qytetar

04.11.2026 22:39:26

Kundërshtim ndaj ndryshimeve të propozuara në Kodin Civil të Kosovës

Si qytetar i Republikës së Kosovës, shpreh kundërshtimin tim ndaj dispozitave që parashohin njohjen e bashkësive civile ndërmjet personave të së njëjtës gjini.

Besoj se martesa duhet të mbetet bashkim ndërmjet burrit dhe gruas, ndërsa roli i nënës dhe babait është shumë i rëndësishëm në jetën dhe edukimin e fëmijëve.

Gjithashtu, kundërshtoj zëvendësimin e emërtimeve “nënë” dhe “baba” me “Prindi 1” dhe “Prindi 2”, nëse një ndryshim i tillë propozohet.

Kërkoj rishqyrtimin e nenit 1138, ruajtjen e vlerave tradicionale familjare dhe mbrojtjen e interesit më të mirë të fëmijëve, duke respektuar të drejtat e të gjithë qytetarëve.

Personi kontaktues

Ilir Gjikolli | ilirgjikolli1@gmail.com